آشنايي با خدمت وظيفه عمومي :

فصل اول – کليات :

به موجب ماده 1 خدمت وظيفه عمومي دفاع از استقلال و تماميت ارضي جمهوري اسلامي ايران و جان و مال و ناموس مردم ، وظيفه ديني و ملي هر فرد ايراني است و در اجراي اين وظيفه کليه اتباع ذکور دولت جمهوري اسلامي ايران مکلف به انجام خدمت وظيفه عمومي برابر مقررات قانون مربوطه هستند.

سن مشموليت :

هر فرد ذکور ايراني از اول فروردين ماه سالي که طي آن سال وارد سن 19 سالگي مي شود مشمول مقررات خدمت وظيفه عمومي خواهد شد.

سال احضار :

سالي که طي آن سال افراد ذکور وارد سن 19 سالگي مي شوند سال احضار و محاسبه آن به شرح زير است :

سال احضار =  سال تولد + 18

مثال : 1385= 1367 + 18

سال اعزام :

سالي که طي آن سال افراد ذکور جهت انجام خدمت دوره ضرورت بلامانع تشخيص داده شده و به خدمت اعزام   مي شوند سال اعزام و محاسبه آن به شرح زير است :

سال اعزام  = سال تولد + 19

مثال : 1386= 1367 + 19

مدت خدمت وظيفه عمومي :

به موجب ماده 4 قانون خدمت وظيفه عمومي مدت خدمت وظيفه عمومي 30 سال است.

دوره ضرورت:

الف- دوره ضرورت 2 سال است که در حال حاضر با توجه به مصوبه فرماندهي معظم کل قوا تا  29/12/86  به مدت 20 ماه  مي باشد و با توجه به شرايط جغرافيايي محل خدمت دوره ضرورت تا 17 ماه به شرح جدول زير قابل تغيير است :

رديف	محل خدمت	مدت خدمت
1	مناطق عادي	20 ماه
2	مناطق محروم و بد آب و هوا	19 ماه
3	مناطق مرزي	18 ماه
4	مناطق عملياتي	17 ماه

ب- دوره احتياط 8 سال

ج- دوره ذخيره اول 10 سال

د- دوره ذخيره دوم 10 سال

******************از ابتداي آبان 87 مدت2 ماه از زمان خدمت فوق كاسته شد*************

اعزام به خدمت :

مدارکي که مشمولان براي صدور برگه اعزام به خدمت بايستي آنها را تکميل و به سازمان وظيفه عمومي ناجا ارسال نمايند :

1- اخذ دفترچه راهنماي خدمت وظيفه عمومي از مراکز پستي

2- برگ تکميل شده وضعيت مشمولان متقاضي اعزام به خدمت ( برگ شماره 1 دفترچه راهنماي خدمت وظيفه عمومي تکميل شود.)

3- برگ تکميل شده معاينه اوليه مشمولان متقاضي اعزام به خدمت ( برگ شماره 2 دفترچه راهنماي خدمت وظيفه عمومي تکميل شود، مشروط بر آنکه پزشک نتيجه معاينه تمامي اندامها را طبيعي تشخيص داده باشد. )

4- تصوير کارت ملي يا کارت موقت ملي مشمولان

5- تصوير صفحه اول شناسنامه عکس دار ( در صورت داشتن توضيحات ، يک نسخه از صفحه آخرهم ضميمه شود. )

6- تصوير آخرين مدرک تحصيلي

7- عکس 3×2 زمينه سفيد و تمام رخ مشمول ( علاوه بر عکس هاي الصاقي به برگها ، يک قطعه عکس )

8- برگ واکسيناسيون ( مشمول مي بايست قبل از ارائه درخواست اعزام به خدمت با مراجعه به نزديکترين مرکز بهداشت نسبت به واکسيناسيون مننژيت و چندگانه اقدام نمايد. )

چگونگي تعيين زمان اعزام مشمولان زير ديپلم و ديپلم :

مدرک تحصيلي	تاريخ اخذ مدرک	ماه تولد	موعد اعزام
زير ديپلم	—–	—–	19/ ماه تولد/ سال اعزام
ديپلم و پيش دانشگاهي	خرداد	سه ماهه اول	18/ آبان/ سال اعزام
	خرداد	سه ماهه دوم	18/ آذر/ سال اعزام
	خرداد	سه ماهه سوم	18/ دي/ سال اعزام
	خرداد	سه ماهه چهارم	18/ بهمن/ سال اعزام
	شهريور	کليه ماههاي سال	18/ اسفند/ سال اعزام
	دي	کليه ماههاي سال	18 مهر سال بعد از ديپلم
	مردودين دي ماه	کليه ماههاي سال	19 تير سال بعد از ديپلم
ديپلم ( غايب )	کليه ماهها	کليه ماههاي سال	هيجدهم اولين اعزام
زير ديپلم ( غايب )	کليه ماهها	کليه ماههاي سال	نوزدهم اولين اعزام

چگونگي تعيين زمان اعزام مشمولان بالاتر از ديپلم :

مشمولاني که در مقلطع فوق ديپلم و بالاتر داخل کشور فارغ التحصيل شده باشند از تاريخ فراغت از تحصيل شش ماه مهلت دارند تا خود را معرفي نمايند. زمان اعزام اين قبيل مشمولان با توجه به ميزان تحصيلات به شرح زير است :

مدرک تحصيلي	موعد اعزام
فوق ديپلم ليسانس فوق ليسانس دکتري	اول ماههاي زوج ( يکم ارديبهشت، يکم تير، … )

اهم فعاليتهاي امور مشمولين : امور مشمولين دانشگاه به ارائه خدمات زير اهتمام دارد : 1- تعيين وضعيت نظام وظيفه پذيرفته شدگان ذکور کنکور سراسري دانشگاه : پذيرفته شدگان ذکور آزمون سراسري دانشگاه آزاد اسلامي در هنگام ثبت نام طبق جدول زير طبقه بندي مي شوند : رديف وضعيت خلاصه اقدامي که بايد از طرف پذيرفته شده انجام شود خلاصه اقدام امور مشمولين دانشگاه براي ثبت نام 1 پذيرفته شدگاني که به سن مشموليت نرسيده اند به همراه داشتن اصل شناسنامه ملاحظه مندرجات شناسنامه و درخواست معافيت تحصيلي پس از رسيدن به سن مشموليت 2 قبول شدگاني که بيش از 48 سال دارند به همراه داشتن اصل شناسنامه ملاحظه مندرجات شناسنامه 3 دارندگان کارت پايان خدمت يا معاف دائم يا خريد خدمت به همراه داشتن اصل و تصوير کارتهاي مذکور تطبيق و تأييد کارت و ممهور نمودن تصوير به مهر « برابر با اصل » و ثبت و ضبط در پرونده دانشجو 4 شاغلين رسمي نيروهاي نظامي و انتظامي جمهوري اسلامي ايران ارائه گواهي معتبر عکس دار با مهر و امضاي ارگان مربوط ثبت و ضبط در پرونده دانشجو 5 مشمولين ديپلم متعهد خدمت در وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي ارائه گواهي معتبر عکس دار با مهر و امضاي ارگان مربوط. چنانچه مدت تعهد مشمول ، در طول تحصيل به پايان برسد لازم است کارت پايان خدمت را ارائه نمايد ثبت و ضبط در پرونده دانشجو وپيگيري لازم براي ارائه کارت پايان خدمت در صورت صدور 6 طلبه حوزه علميه ارائه گواهي از شوراي مديريت حوزه علميه قم ثبت و ضبط در پرونده دانشجو. ( صرفاً در مدت اعتبار معافيت تحصيلي حوزه ميتواند در دانشگاه تحصيل نمايد ) 7 مشمولين ديپلم که در سال ثبت نام کمتر از 20 سال تمام داشته باشند به همراه داشتن اصل شناسنامه و مدرک ديپلم نظام قديم متوسطه و يا گواهي پيش دانشگاهي نظام جديد پس از ثبت نام درخواست معافي تحصيلي مي شود 8 مشمولين ديپلم نظام قديم متوسطه که در سال ثبت نام بين 20 تا 24 سال دارند و در فرجه شش ماهه پس از فراغت از تحصيل مي باشند به همراه داشتن اصل شناسنامه و مدرک ديپلم نظام قديم متوسطه پس از ثبت نام درخواست معافي تحصيلي مي شود 9 مشمولين ديپلم نظام قديم متوسطه که در سال ثبت نام بين 20 تا 24 سال دارند و فرجه شش ماهه پس از فراغت آنان سپري شده است به همراه داشتن اصل شناسنامه و مدرک ديپلم نظام قديم متوسطه و ارائه گواهي از حوزه وظيفه عمومي مبني بر بلامانع بودن تحصيل در دانشگاه با ضبط مجوز کتبي ارائه شده در پرونده دانشجو پس از ثبت نام درخواست معافي تحصيلي مي شود 10 مشمولين داراي مدرک پيش دانشگاهي نظام جديد که تا مهر ماه سال ثبت نام بين 20 تا 5/22 سال دارند و در فرجه شش ماهه پس از فراغت از تحصيل مي باشند به همراه داشتن اصل شناسنامه و مدرک پيش دانشگاهي نظام جديد پس از ثبت نام درخواست معافي تحصيلي مي شود 11 مشمولين داراي مدرک پيش دانشگاهي نظام جديد که تا مهر ماه سال ثبت نام بين 20 تا 5/22 سال دارند و فرجه شش ماهه پس از فراغت آنان سپري شده است به همراه داشتن اصل شناسنامه و مدرک پيش دانشگاهي نظام جديد و ارائه گواهي از حوزه وظيفه عمومي مبني بر بلامانع بودن تحصيل در دانشگاه با ضبط مجوز کتبي ارائه شده در پرونده دانشجو پس از ثبت نام درخواست معافي تحصيلي مي شود 12 پذيرفته شدگان ديپلمه در حال خدمت که بيش از4 ماه از خدمت آنان باقي نمانده باشد و قبل از اعزام غيبت نداشته و يا از تحصيل عالي انصراف نداده باشند ارائه مدرکي مبني بر اشتغال به خدمت نظام که ضمن آن قيد شده باشد فرد قبل از اعزام غيبت نداشته و بيش از 4 ماه  از خدمت فرد باقي نمانده است صدور يک نيمسال مرخصي تحصيلي و أخذ تعهد مربوط و ثبت و ضبط در پرونده دانشجو 13 پذيرفته شدگان ديپلمه در حال خدمت که بيش از4 ماه از خدمت آنان باقي مانده باشد و قبل از اعزام غيبت نداشته و يا از تحصيل عالي انصراف نداده باشند ارائه مدرکي مبني بر اشتغال به خدمت نظام که ضمن آن قيد شده باشد فرد قبل از اعزام غيبت نداشته است. ( دانشجو پس از صدور گواهي دانشگاه ، 2 هفته براي ترخيص و ارائه مدرک آن به دانشگاه مهلت دارد ) صدور گواهي جهت ترخيص و أخذ تعهد مربوط و ثبت و ضبط در پرونده دانشجو 14 پذيرفته شدگان داراي معافيت موقت ارائه کارت معافيت موقت و تصوير آن تطبيق و تأييد کارت و ممهور نمودن تصوير به مهر «برابر با اصل» و ضبط در پرونده دانشجو. چنانچه از طرف دانشجو تمديد نگردد ، درخواست معافي تحصيلي مي شود 15 پذيرفته شدگان داراي برگه اعزام به خدمت بدون مهر غيبت ارائه برگه اعزام به خدمت بدون مهر غيبت که تاريخ اعزام آن در تاريخ اعلام اسامي منقضي نشده باشد أخذ فرم آماده به خدمت و درخواست معافي تحصيلي 16 پذيرفته شدگان داراي مدرک فوق ديپلم که در حين خدمت هستند و تا پايان شهريور ماه سال ثبت نام خدمت آنان به پايان مي رسد ارائه گواهي که از يگان مربوط صادر گرديده گواهي ضبط شده و براي ارائه کارت پايان خدمت در موعد مقرر پيگيري مي شود 17 پذيرفته شدگان داراي مدرک فوق ديپلم که در مهلت قانوني 6 ماهه پس از فراغت در آزمون شرکت و پذيرفته شده اند ارائه مدرک فوق ديپلم و دفترچه آماده به خدمت که تاريخ آن منقضي نشده باشد أخذ فرم آماده به خدمت و درخواست معافي تحصيلي يا عنداللزوم درخواست ترخيص 18 پذيرفته شدگاني که داراي شرايط فوق نباشند ارائه گواهي از حوزه وظيفه عمومي مبني بر بلامانع بودن تحصيل در دانشگاه با توجه به گواهي اقدام مقتضي صورت مي گيرد

تعيين وضعيت نظام وظيفه دانشجويان ذکور فارغ التحصيل ، انصرافي، اخراجي و انتقالي : دانشجويان ذکور دانشگاه در هنگام فراغت از تحصيل ، انصراف ، اخراج يا انتقال ،  طبق جدول زير طبقه بندي مي شوند : رديف وضعيت خلاصه اقدامي که بايد از طرف دانشجو انجام شود خلاصه اقدام امور مشمولين دانشگاه براي دانشجو 1 دانشجوي فارغ التحصيل أخذ فرمهاي تسويه حساب از آموزش با ذکر تاريخ فراغت از تحصيل و ممهور به مهرآموزش و ارائه به امورمشمولين (دانشجوي فوق از تاريخ فراغت از تحصيل که توسط آموزش اعلام ميشود ، براي معرفي خود به ناجا تا 6 ماه فرجه دارد. ) تسويه با استفاده کنندگان از معافيت تحصيلي و تحويل اصل برگه معافيت تحصيلي به دانشجو جهت ارسال به ناجا در ازاي أخذ تعهد 2 دانشجوي انصرافي أخذ فرمهاي انصراف از آموزش با ذکر تاريخ انصراف و ممهور به مهر آموزش و ارائه به امور مشمولين ( دانشجوي فوق از تاريخ انصراف از تحصيل که توسط آموزش اعلام مي شود ، براي معرفي خود به ناجا تا 4 ماه فرجه دارد. ) تسويه با استفاده کنندگان از معافيت تحصيلي و تحويل اصل برگه معافيت تحصيلي به دانشجو جهت ارسال به ناجا در ازاي أخذ تعهد 3 دانشجوي اخراجي أخذ فرمهاي تسويه حساب از آموزش با ذکر تاريخ اخراج و ممهور به مهر آموزش و ارائه به امور مشمولين ( دانشجوي فوق از تاريخ اخراج از دانشگاه که توسط آموزش اعلام مي شود ، براي معرفي خود به ناجا تا 4 ماه فرجه دارد. ) تسويه با استفاده کنندگان از معافيت تحصيلي و تحويل اصل برگه معافيت تحصيلي به دانشجو جهت ارسال به ناجا در ازاي أخذ تعهد 4 دانشجوي انتقالي پيگيري ارسال کامل پرونده از واحد مبدأ به واحد مقصد ارسال تصوير معافيت تحصيلي صادره از ناجا ، از واحد مبدأ به واحد مقصد ، و ارسال تصوير معافيت تحصيلي با ذکر وضعيت جديد دانشجو از واحد مقصد به ناجا و درخواست معافي مجدد 5 دانشجوي آزمون مجددي أخذ فرمهاي انصراف از آموزش واحد مبدأ با ذکر تاريخ انصراف و ممهور به مهر آموزش و ارائه به امور مشمولين آن واحد لغو معافيت تحصيلي شده صادره از ناجا توسط واحد مبدأ و ارسال آن به ناجا و واحد مقصد ، ارسال تصوير لغو معافيت تحصيلي با ذکر وضعيت جديد دانشجو از واحد مقصد به ناجا و درخواست معافي مجدد تذکر 1 : دانشجويان مشمولي که عدم مراجعه بيش از يکماه دارند کتباً به خانواده شان تذکر داده مي شود که در صورت عدم مراجعه به دانشگاه ظرف يکماه غيبت آنان انصراف تلقي شده و مراتب به وظيفه عمومي منعکس خواهد شد و اولين زمان غيبت آنان ملاک اقدام مي باشد. تذکر 2 : دانشجويان مشمول انصرافي يا اخراجي اعم از اينکه تحصيل آنها منجر به دريافت مدرک مقطع پايين تر شده باشد يا نشده باشد ، در صورت شرکت در آزمون و قبولي مجدد در آن مجاز به ثبت نام نمي باشند. همچنين هيچ دانشجوي مشمولي با استفاده از معافيت تحصيلي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي ( اعم از دانشگاه آزاد اسلامي يا ديگر مؤسسات دولتي يا غير دولتي ) مجاز به شرکت مجدد در آزمون دانشگاه ، به منظور انتقال ، تغيير رشته و گرايش و تغيير مقطع نمي باشد. صدور گواهي اشتغال به تحصيل : الف- براي دريافت گواهينامه رانندگي : از آنجائيکه براي تکميل مدارک لازم براي آزمون گواهينامه رانندگي شماره معافي تحصيلي دانشجويان مد نظر اداره راهنمايي و رانندگي است ، امور مشمولين گواهي اشتغال به تحصيل براي امر فوق را طي فرم مشخص تکميل و به آن اداره پست مي نمايد. خلاصه اقدامي که بايد از طرف دانشجو انجام شود خلاصه اقدام امور مشمولين دانشگاه براي دانشجو ارائه يک قطعه عکس 4×3 با پشت نويسي نام و نام خانوادگي ورشته تحصيلي و سال ورود و محل أخذ گواهينامه رانندگي پر کردن فرم مخصوص و ارسال با پست به اداره راهنمايي و رانندگي رفسنجان دانشجو مي تواند حداقل سه روز پس از مراجعه به امور مشمولين و ارائه عکس ، براي أخذ گواهي مذکور به اداره راهنمايي ورانندگي رفسنجان مراجعه نمايد. ب- براي ارائه به وزارت امور خارجه ، دادگستري ، سفارتخانه ها يا دارالترجمه هاي رسمي طبق فرمهاي مصوّب امور دانشجويان خارجي : کليه امورات مربوط به دانشجويان خارجي برعهده اين قسمت است. اتباع و مهاجرين خارجي براي ادامه تحصيل در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي کشور بايد يکي از مدارک اقامتي معتبر زير را دارا باشند : 1- گذرنامه يا رواديد تحصيلي معتبر ( بر اساس تأييد اداره کل اتباع خارجي نيروي انتظامي جمهوري اسامي ايران ) تبصره : ثبت نام داوطلبان افغاني دارنده مدرک فوق به صورت مشروط و صرفاً شامل افراد زير مي باشد : الف- فرزندان زنان ايراني مزدوج با اتباع افغاني داراي پروانه زناشويي و پروانه اقامت معتبر بر اساس گواهي دفتر امور اتباع و مهاجرين خارجي استانداريها ب- طلاب و روحانيون و فرزندان آنها بر اساس گواهي مرکز جهاني علوم اسلامي ج- فرزندان شخصيتها و افراد مؤثر سياسي ، علمي و فرهنگي با تأييد اداره کل امور اتباع و مهاجرين خارجي وزارت کشور د – آن دسته از فارغ التحصيلان مراکز پيش دانشگاهي که حداقلّ معدل کتبي آنان 17 مي باشد. 2- دفتر چه پناهندگي ( بر اساس تأييد اداره کل اتباع خارجي نيروي انتظامي جمهوري اسامي ايران ) 3- کارت هويّت ويژه اتباع خارجي ( بر اساس تأييد دفتر امور اتباع و مهاجرين خارجي استانداريها ) تبصره : ثبت نام آوارگان افغاني دارنده مدرک فوق به صورت مشروط و صرفاً شامل افراد زير مي باشد : الف- اعضاي درجه اول خانواده معظم شهدا و جانبازان جنگ تحميلي ايران و عراق با تأييد بنياد شهيد و امور ايثارگران ب- طلاب و روحانيون و فرزندان آنها بر اساس گواهي مرکز جهاني علوم اسلامي ج- فرزندان شخصيتها و افراد مؤثر سياسي ، علمي و فرهنگي با تأييد اداره کل امور اتباع و مهاجرين خارجي وزارت کشور د – آن دسته از فارغ التحصيلان مراکز پيش دانشگاهي که حداقلّ معدل کتبي آنان 17 مي باشد. 4- برگ تردد خروجي مدّت دار ( بر اساس تأييد دفتر امور اتباع و مهاجرين خارجي استانداريها ) تبصره : ثبت نام آوارگان افغاني دارنده مدرک فوق پس از تأييد و ارائه گواهي اصالت مدرک آنان توسط دفتر امور اتباع و مهاجرين خارجي استانداري بلامانع مي باشد. بديهي است ادامه تحصيل اتباع مذکور در ترم دوم تحصيلي منوط به أخذ گذرنامه و صدور رواديد تحصيلي براي آنان خواهد بود. خروج موقت از کشور مشمولان : الف- آخرين شرايط دانشجويان ، براي خروج موقت از کشور به صورت زير است : 1- انجام زيارت به مقصد کشورهاي عربستان ، سوريه و عراق با ارائه فيش ثبت نام سازمان حج و زيارت 2- دانشجويان مقاطع تحصيلي کارشناسي ارشد و دکتري به منظور پيشرفت در امر تحصيل مدت زمان خروج از کشور دانشجويان در هر نيمسال حداکثر يک ماه و با رعايت مقررات آموزشي مي باشد. در صورت تجاوز غيبت دانشجو از يک ماه ، نيمسال مربوط به عنوان مرخصي براي او منظور خواهد شد. لازم به ذکر است که دانشگاه ، معادل هزينه انصراف ، از دانشجوي داوطلب خروج چک يا سفته دريافت مي نمايد. ب- آخرين شرايط اعضاي هيأت علمي وظيفه مأمور به دانشگاهها ، براي خروج موقت از کشور به صورت زير است : 1- انجام زيارت به مقصد کشورهاي عربستان ، سوريه و عراق 2- درمان اعضاي درجه يک تحت تکفل ( پدر و مادر که فاقد سرپرست ديگر باشند ) و همسر و فرزندان 3- سفرهاي علمي ، آموزشي ، ارائه مقاله ، حضور در کنفرانس هاي علمي و موارد مشابه در طول خدمت ضرورت اعضاي هيأت علمي داوطلب خروج از کشور موظف به تهيه مجوزهاي زير مي باشند : 1- کسب موافقت حراست سازمان مرکزي دانشگاه آزاد اسلامي 2- ارائه دعوتنامه از کشور مقصد که قصد سفر به آن را با توجه به شرايط اعلام شده دارد. 3- کسب مجوز از حفاظت اطلاعات نيروي زميني سپاه با معرفي نامه مرکز عمليات نيروي انساني نزسا با عنايت بند 1 4- معرفي نامه کتبي از معاونت پژوهشي ( دفتر جذب نيروهاي متخصص مشمول ) سازمان مرکزي دانشگاه آزاد اسلامي لازم به ذکر است که پس از پايان سفر عضو هيأت علمي ، شخصاً مي بايست به حفاظت اطلاعات نيروي زميني سپاه جهت ارائه گزارش سفر مراجعه نمايد. شرايط اعزام دانشجو به خارج ماده ۱ ـ به منظور كمك به تأمين نيروي انساني متعهد متخصص مورد نياز كشور و شناخت نوآوريهاي علمي دنيا و آشنايي با آخرين تجربيات كشورهاي خارجي در زمينه هاي مختلف علمي، فني و تخصصي، وزارت فرهنگ و آموزش عالي كه در اين قانون «وزارت» ناميده مي شود، اقدام به اعزام دانشجو به خارج از كشور مي نمايد. ماده ۲ ـ اعزام شوندگان بايد داراي شرايط زير باشند: الف ـ ايمان و اعتقاد به اسلام، نظام جمهوري اسلامي، قانون اساسي، ولايت فقيه. ب ـ تقوا، كه نشانه آن انجام واجبات و اجتناب از محرمات است. ج ـ عدم وابستگي به احزاب و گروههاي ملحد و محارب. تبصره ـ اقليتهاي ديني مصرح در قانون اساسي، از شرط ايمان و اعتقاد به اسلام مستثني هستند. ماده ۳ ـ اعزام دانشجويان پسر، كه داراي مدرك تحصيلي ليسانس و بالاتر هستند با در نظر گرفتن ظرفيت دانشگاههاي كشور و امكانات ارزي، رشته هاي مورد نياز و كاملاً ضروري صورت خواهد گرفت. وزارت هر سال يكبار اين موارد را تعيين خواهد كرد. در شرايط مساوي اولويت با ليسانسه هاي متأهل مي باشد. تبصره ۱ ـ زنان ليسانس و بالاتر با توجه به ساير ضوابط مندرج در اين قانون، تنها در صورتي كه ازدواج كرده باشند و در معيت همسر خويش مي توانند داوطلب اعزام شوند. تبصره ۲ ـ به منظور افزايش ظرفيت پذيرش دانشگاهها وزارت برنامه و بودجه موظف است معادل مبلغ صرفه جويي ارزي كه در اثر اين قانون انجام مي گيرد، بودجه ارزي دانشگاهها را اضافه نمايد، بر اين مبنا وزارت علاوه بر بودجه مربوط به توسعه دانشگاهها موظف است معادل صرفه جويي را در جهت توسعه دانشگاهها مصرف نمايد. ماده ۴ ـ وزارت موظف است هر سال رأساً تعدادي از فارغ التحصيلان را كه داراي مدرك ليسانس يا بالاتر مي باشند به عنوان بورسيه براي كسب تخصصهاي لازم در رشته هاي ضروري، به خارج از كشور اعزام كند. همچنين اعزام بورسيه هاي وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي ديگر كه تحصيلات يا تحقيقاتشان منجر به اخذ مدرك دانشگاهي مي شود، با توجه به ضوابط اين قانون و لزوم اخذ تخصص در رشته هاي ضروري از طريق وزارت صورت مي گيرد. ماده ۵ ـ مؤسسات ، شركتهاي خصوصي و افراد حقيقي در صورت تحصيل ارز از طريق قانوني، مي توانند با توجه به شرايط و مقررات اين قانون تا ۲% ارز خود را به اعزام دانشجو اختصاص دهند. ماده ۶ ـ وزارت موظف است فهرست اسامي دانشگاههاي دنيا را كه به لحاظ علمي داراي اعتبار لازم بوده و به لحاظ اخلاقي بالنسبه واجد صلاحيت باشند تهيه و به داوطلب اعلام نمايد و فقط پذيرش هاي تحصيلي اين دانشگاهها را به رسميت بشناسد و دانشجويان موضوع اين قانون را منحصراً به آنها اعزام كند. امتحان اعزام و نحوه گزينش ماده ۷ ـ انتخاب داوطلبان به صورت زير انجام مي گيرد: الف ـ صلاحيت علمي افراد براساس سوابق دانشگاهي متقاضي و آزمون علمي تعيين مي شود چنانچه تعداد داوطلب بيش از تعداد مورد نياز باشد اولويت افراد بر حسب صلاحيت علمي خواهد بود. ب ـ صلاحيت اخلاقي داوطبان با توجه به مقررات ماده ۲ توسط يك هيأت بررسي صلاحيت اخلاقي مورد بررسي قرار مي گيرد. ماده ۸ ـ وزارت موظف است كلاسهايي جهت تقويت زبانهايي كه تدريس آن در ايران امكان پذير است و آموزش و مسائل اخلاقي و اجتماعي براي دانشجوياني كه براي اعزام قبول شده اند، داير نمايد. شرايط معافيت از سربازي براي ايرانيان مقيم خارج سازمان نظام وظيفه ايران اعلام كرده كه تمامي ايرانياني كه تا قبل از سال 1384 از كشور خارج شده اند به شرطي كه بيش از دو سال در خارج از ايران باشند، مي توانند كارت معافيت از سربازي دريافت كنند. بهمن كارگر رئيس سازمان نظام وظيفه ايران در گفتگو با خبرگزاري دولتي ايران – ايرنا، گفته است: كساني كه دو سال پيش از ايران خارج شده اند مي توانند با پرداخت مبلغ 5 ميليون تومان كارت معافيت بگيرند و اگر هم كارت معافيت نگيرند مي توانند سالانه براي يك بار به مدت سه ماه وارد ايران شوند. سازمان نظام وظيفه ايران همچنين براي دانشجويان ايراني كه خدمت سربازي را طي نكرده اند، تسهيلات ويژه اي در نظر گرفته است. به گفته آقاي كارگر، دانشجويان ايراني كه از شهريور سال 1385 از ايران خارج شده و به عنوان دانشجو در خارج پذيرفته شده باشند و دانشجوياني كه دانشگاه محل تحصيل آنها مورد تائيد سيستم آموزش عالي ايران ( وزارت علوم و وزارت بهداشت و درمان) باشد، مي توانند سالانه دو بار وارد ايران شوند و در مجموع سه ماه در آنجا بمانند. دوره سربازي يا خدمت نظام وظيفه در ايران حدود دو سال است و براي همه پسراني كه سن آنها به هجده سال كامل رسيده، اجباري است. هرگونه فعاليت رسمي براي آقايان، شامل استخدام، معاملات تجاري، خريد و فروش اموالي كه نياز به ثبت رسمي دارد، ازدواج و سفر به خارج از ايران، منوط به داشتن كارت پايان خدمت يا كارت معافيت (معافيت دائم يا موقت و تحصيلي) است. ايرانيان مقيم خارج مشكل خدمت وظيفه عمومي ندارند و مي توانند به راحتي به كشور تردد داشته باشند و درخواست معافيت كنند و با پرداخت مبلغي كارت معافيت خود را دريافت كنند به گفته آقاي كارگر، ايرانيان مقيم خارج در زمينه سربازي فرزندان خود نگراني نداشته باشند چون “اين افراد مشكل خدمت وظيفه عمومي ندارند و مي توانند به راحتي به كشور تردد داشته باشند و درخواست معافيت كنند و با پرداخت مبلغي كارت معافيت خود را دريافت كنند. سئوالات مربوط به خدمت وظيفة عمومي پسران در چه سني مشمول خدمت وظيفة عمومي مي شوند؟ و از چه زماني به وضع مشموليت آنان رسيدگي خواهد شد؟ هر پسر ايراني از اول فروردين ماه سالي كه طي آن سال وارد 19 سالگي مي شود مشمول مقررات خدمت وظيفة عمومي خواهد شد و به وضع آنها يك سال قبل از اعزام به خدمت دوره ضرورت كه مدت آن 18 ماه تا 2 سال (بنا به نظر شوراي عالي دفاع) مي باشد رسيدگي خواهدشد. مشمولين موظفند خود را به سازمان وظيفة عمومي محل تولد و يا محل اقامتشان معرفي نمايند. مشمولين مقيم خارج از ايران بايد به نمايندگي كنسولي يا سياسي دولت جمهوري اسلامي ايران در كشور محل اقامت خود و يا در صورت عدم وجود،  به نزديكترين نمايندة كنسولي مراجعه نمايند. چه افرادي تبعة ايران محسوب مي شوند؟ اشخاص ذيل تبعة ايران محسوب مي شوند: 1-   كلية ساكنين ايران به استثناي اشخاصي كه تابعيت خارجي آنها مسلم باشد. تابعيت خارجي كساني مسلم است كه مدارك تابعيت آنها مورد اعتراض دولت ايران نباشد. 2-    كساني كه پدر آنها ايراني است، اعم از اين كه در ايران يا در خارجه متولد شده باشند. 3-    كساني كه در ايران متولد شده و پدر و مادر آنان غير معلوم باشند. 4-    كساني كه در ايران از پدر و مادر خارجي كه يكي از آنها در ايران متولد شده به وجود آمده اند. 5-    كساني كه در ايران از پدري كه تبعة خارجه است به وجود آمده و بلافاصله پس از رسيدن به سن هجده سال تمام لااقل يك سال ديگر در ايران اقامت كرده باشند والا قبول شدن آنها به تابعيت ايران بر طبق مقرراتي خواهد بود كه مطابق قانون براي تحصيل تابعيت ايران مقرر است. 6-    هر زن تبعة خارجي كه شوهر ايراني اختيار كند. 7-    هر تبعة خارجي كه تابعيت ايران را تحصيل كرده باشد. 8-    اطفال متولد از نمايندگان سياسي و كنسولي خارجه مشمول بندهاي 4و5 فوق نمي باشند. ملاك تشخيص سن مشمولان و افراد تحت تكفل از لحاظ خدمت وظيفه و يا معافيت، چيست؟ سن مشمولان و افراد تحت تكفل از لحاظ خدمت وظيفه و يا معافيت از آن تابع مندرجات اولية اولين شناسنامه بوده و هرگونه تغييري كه بعداً به عمل آمده باشد از لحاظ وظيفة عمومي معتبر نمي باشد. منظور اين است كه اگر شخصي با مراجعه به دادگاه تاريخ تولد خود را تغيير داده باشدء از لحاظ وظيفة عمومي تاريخ تولد مندرج در اولين شناسنامه ملاك خواهد بود. در صورتي كه اختلاف سن واقعي مشمول و سن مندرج در شناسنامة اوليه بيش از 5 سال باشد،كدام يك ملاك عمل مي باشد؟ اين مورد تابع نظرية شوراي پزشكي خواهد بود. دوران خدمت نظام وظيفه چه مدت مي باشد؟ خدمت نظام وظيفه در دورهء اجباري 2 سال مي باشد كه در صورت وجود مازاد بر نياز مشمولان، طبق نظر شوراي عالي دفاع اين مدت تا 18 ماه مي تواند تقليل يابد. در انجام چه اموري، مشمولين وظيفه عمومي ملزم به اراية مدرك دال بر رسيدگي به وضعيت مشموليت آنان مي باشند؟ الف/ شركت در آزمايشات رانندگي و اخذ گواهينامه ب/ دريافت هرگونه وام و كمكهاي كشاورزي و صنعتي و دامداري و مسكن از طريق وزارتخانه ها و موسسه هاي دولتي و وابسته به دولت و نهادهاي قانوني ج/ كانديدا شدن جهت انتخابات مجلس شوراي اسلامي و ساير شوراها و انجمنهاي قانوني د/ تحويل اصل گواهينامه يا پايان نامة دوره هاي تحصيلي ديپلم و بالاتر از وزارتخانة مربوط ه/ صدور پروانة كسب و اجازه اشتغال و عضويت در شركتهاي تعاوني و/ ثبت هرگونه نقل و انتقال غير قهري اموال به طور مستقيم و غير مستقيم در دفاتر اسناد رسمي به استثناي موارد ضروري مانند ثبت اموال مشترك كه عدم ثبت اموال مشمول موجب زيان مالي بر شركاي ديگر گردد. تشخيص آن بر عهده محاكم ذي صلاح است. ز/ دريافت مستمري از سازمانهاي دولتي و وابسته و نهادهاي قانوني ح/ استخدام به هر صورت (رسمي، پيماني، روز مزد و خريد خدمت) در وزاتخانه ها و نهادهاي قانوني و شركتهاي دولتي. آيا موسسه هاي دولتي موظفند كارگران و مستخدمين خود را كه در حال گذران خدمت سربازي هستند بعد از اتمام، مجدداً به كار اولية خود برگردانند؟ در مورد موسسه هاي خصوصي چگونه مي باشد؟ كارفرما يا مسئولين مربوط مكلفند آنان را به كار اولية خود بگمارند. در مورد موسسه هاي خصوصي چنانچه اين مساله در قرارداد استخدام قيد شده باشد، كارفرما مكلف به تبعيت مي باشد. در غير اينصورت الزامي براي به كار گرفتن مجدد وجود ندارد. چه مرجعي در خارج از كشور مسئول اجراي مقررات قانون وظيفة عمومي مي باشد؟ نمايندگان كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران در كشورهاي خارجي مسئول اجراي اين مقررات مي باشند و نتيجة اقدامات خود را از طريق وزارت امور خارجه به ادارة وظيفه عمومي اعلام ميدارند. در چه شرايطي مشمولان از انجام خدمت وظيفه عمومي معاف خواهند بود ؟ معافيت پزشكي، كفالت و معافيت هاي تحصيلي در شرايط مقرر وضعيت مزاجي مشمولان بر اساس چه مواردي تقسيم بندي مي شود؟ 1- كساني كه از نظر جسمي و رواني سالم و قادر به انجام خدمت هستند. 2- كساني كه به علت نقص عضو يا ابتلاي به بيماري از سلامتي كامل برخوردار نبوده اما قادر به انجام خدمت در امور غير رزمي مي باشند. 3- كساني كه به علت عدم رشد يا ابتلاي به بيماري، موقتاً قادر به انجام خدمت دورة ضرورت نيستند. 4- مشمولاني كه به علت نقص عضو يا ابتلاي به بيماري جسمي و يا رواني به طور دايم قادر به انجام خدمت دورهء ضرورت نيستند. مشمولان، از خدمت به دليل كفالت در چه شرايطي معاف مي شوند؟ الف/ يگانه مراقب و نگهدارندة پدر يا جد يا برادر و يا مادر يا جده يا خواهر كه قادر به اداره امور خود نباشد. ب/ يگانه سرپرست و نگهدارندة برادر يا خواهر صغير. ج/ يگانه سرپرست خواهر مجرد در صورتي كه تا سن 24 سالگي مجرد باشد. د/ از 2 يا 3 برادر واجد شرايط اعزام به خدمت يكي از آنان تا خاتمة خدمت ديگري به خدمت دورة ضرورت يا احتياط اعزام نخواهد شد و ترتيب تقدم در اعزام بر مبناي سن مشمول خواهد بود. ه/ مشمولين غير غايبي كه داراي همسر يا فرزند تحت تكفل مي باشند تا تصويب و اجراي لايحة مذكور در ماده 55 قانون خدمت نظام وظيفه در زمان صلح. مشولان بندهاي (الف)، (ب) و (ج) از انجام خدمت دوره ضرورت (2 سال) معاف هستند و كارت معافيت از خدمت آنان در همان سال رسيدگي به وضعيت نظام وظيفهء آنها صادر مي گردد. آيا مشمولان مي توانند جهت ادامة تحصيل به خارج از كشور مسافرت نمايند؟تحت چه شروطي؟ مشمولان مي توانند براي ادامة تحصيل به خارج از كشور مسافرت نمايند. و پس از ترك تحصيل يا فراغ از تحصيل و نيز مشمولاني كه پس از احضار به خدمت طبق آئين نامة اجرايي قانون خدمت نظام وظيفه به طور موقت به خارج از كشور مسافرت مي نمايند در پايان مدت تعيين شده بايد جهت رسيدگي به وضع مشموليتشان خود را به سازمانهاي وظيفه عمومي داخل كشور معرفي نمايند. چه كساني مشمول معافيت تحصيلي مي گردند؟ دانش آموزان دانشسراها و دانش آموزان چهار سالة آخر دوره متوسطه و هنرآموزان هنرستانها و آموزشگاههاي فني و حرفه اي كه ارزش تحصيلي ديپلم آنها از طرف مراجع صلاحيتدار معادل متوسط كامل شناخته شده، و دانشجويان و هنرجويان دانشگاهها و موسسه هاي آموزش عالي اگر در حين تحصيل به سن مشموليت برسند تا زماني كه به تحصيلات خود ادامه مي دهند از اعزام به خدمت معاف خواهند بود. نيز آندسته از دانش آموزان فارغ التحصيل داخل يا خارج كه برابر ضوابط وزارت آموزش و پرورش ديپلم شناخته شوند وبراي تحصيل در موسسه هاي آموزش عالي داخل يا خارج كشور ملزم به طي دوره پيش دانشگاهي باشند معافيت تحصيلي تعلق مي گيرد. فارغ التحصيلان ديپلمه تحت چه شرايطي مي توانند براي ادامة تحصيل به خارج از ايران بروند؟ فارغ التحصيلان ديپلمه در صورتي كه از نظر قانون و بنا به گواهي وزارت فرهنگ و آموزش عالي حايز شروط اشتغال به تحصيل در خارج از كشور باشند و ادامة تحصيل آنان در رشته هاي مورد تاييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي باشد، مي توانند با استفاده از مقررات معافيت تحصيلي براي ادامة تحصيل به خارج از كشور مسافرت كنند. دانش آموزاني كه به سن مشموليت نرسيده اند تحت چه شرايطي مي توانند در خارج از كشور تحصيل نمايند؟ دانش آموزاني كه قبل از سن مشموليت بخواهند در خارج از كشور ادامة تحصيل دهند در صورتي كه مورد تاييد وزارت آموزش و پرورش باشد مي توانند از معافيت تحصيلي براي ادامة تحصيل در خارج از كشور استفاده نمايند. دانش آموزاني كه قبل از رسيدن به سن مشموليت از كشور خارج مي شوند و در دورة دبيرستان مشغول تحصيل مي گردند، در چه صورت مي توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند؟ دانش آموزاني كه قبل از رسيدن به سن مشموليت از كشور خارج و در دوره دبيرستان مشغول تحصيل شده باشنددر صورتي كه تحصيل آنان واجد شرايط مشمولان مشابه در داخل كشور بوده و مورد تاييد وزارت آموزش و پرورش قرار گيرد مي توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند. وضعيت فرزندان ايرانيان مقيم خارج از كشور و فرزندان مامورين ثابت دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از ايران به چه نحو مي باشد؟ فرزندان ايرانيان مقيم خارج از كشور و فرزندان مامورين ثابت دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور همچنين كساني كه قانوناً تحت كفالت يا ولايت قانوني آنها هستند نيازي به اخذ تاييديه از آموزش و پرورش ندارند و ادامة تحصيل آنان در رشته هاي عالي و دانشگاهي با تاييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي بلا مانع خواهد بود. وضعيت مشمولان ديپلمه كه در مسابقات اعزام به خارج جهت ادامة تحصيل شركت مي نمايند چگونه است؟ مشمولان ديپلمه كه در مسابقات اعزام به خارج جهت ادامه تحصيل شركت مي نمايند مانند مشمولين هم طبقة خود به خدمت اعزام و پس از اعلام قبولي قطعي ترخيص خواهند شد و چنانچه حداكثر ظرف 6 ماه از تاريخ اعلام قبولي قطعي بدون عذر موجه از كشور خارج نشوند حق ادامة تحصيل نخواهند داشت. وضعيت دانشجوياني كه در خارج از كشور با استفاده از معافيت تحصيلي به تحصيل اشتغال دارند چگونه است؟ دانشجوياني كه در خارج از كشور با استفاده از معافيت تحصيلي به تحصيل اشتغال دارند چنانچه در حين تحصيل به كشور مراجعت نمايند موظفند حداكثر ظرف 6 ماه از كشور خارج شوند. در غير اينصورت حق خروج از كشور را نخواهند داشت. وضعيت مشمولاني كه در خارج از كشور موفق به اخذ ديپلم مي گردند، چگونه مي باشد؟ مشمولاني كه در خارج از كشور موفق به اخذ ديپلم شده باشند، چنانچه در رشته هاي مورد تاييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي و برابر مقررات و ضوابط آن وزارتخانه مشغول تحصيل شده يا بشوند تا رسيدن به درجة دكتري مي توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند. كنترل وضعيت پيوستگي تحصيلي و ساير شرايط اين قبيل مشمولين به عهدهء وزارت فرهنگ و آموزش عالي (اداره كل دانشجويان خارج از كشور) خواهد بود وضعيت دانشجوياني كه با استفاده از معافيت تحصيلي در خارج از كشور مشغول تحصيل مي باشند در صورت انتقال به دانشگاهها و موسسه هاي آموزش عالي داخل كشور چگونه است؟ دانشجويان فوق چنانچه به دانشگاهها و موسسه هاي آموزش عالي داخل كشور انتقال يابند به شرط اين كه فاصلة تحصيلي آنان حداكثر از يك سال تجاوز نكند، براي آنها كارت معافيت تحصيلي صادر مي شود. وضعيت فارغ التحصيلان فوق ليسانس و بالاتر و متخصصان ذكور ايراني مقيم خارج از كشور براي ورود به ايران چگونه مي باشد؟ در زمان صلح به كليه فارغ التحصيلان فوق ليسانس و بالاتر و متخصصان ذكور ايراني مقيم خارج از كشور اجازه داده مي شود يك بار در سال حداكثر براي مدت پنج ماه به منظور شركت در سمينارها و دوره هاي خاص تخصصي، بازديدهاي علمي و انجام پروژه هاي كوتاه مدت و اراية خدمات خاص كوتاه مدت بنا به دعوت وزير ذي ربط (با تاييد وزارت اطلاعات و ستاد كل نيروهاي مسلح) بدون بررسي وضعيت خدمت وظيفة عمومي، به جمهوري اسلامي ايران سفر نمايند. وضعيت مشمولاني كه داراي تابعيت مضاعف مي باشند و به موجب تابعيت غير ايرانيشان خدمت سربازي را طبق قوانين كشور دوم گذرانده اند، از لحاظ قوانين ايران چگونه مي باشد؟ ايرانيان فوق به موجب تابعيت ايرانيشان و طبق قوانين ايران مشمول و ملزم به طي دوران خدمت سربازي مي باشند. مشمولين فوق مي توانند تقاضاي ترك تابعيت ايران كنند تا از شمول خدمت سربازي معاف گردند. و يا در صورت احراز شرايط مقرر از معافيتها و ديگر امكانات برخوردار گردند. طبق مجوز شماره 4/10/708/م/4 وزارت امور خارجه مورخ 1376 به تمام كنسولگريهاي ايران كه تا سال 1385 تمديد شده است؛ مشمولان مقيم خارج از ايران با هر سطح تحصيلات مي توانند با مراجعه به نمايندگان كنسولي ايران و تكميل اوراق مربوطه، هر سال يك بار و به مدت 3 ماه به ايران سفر كنند. هر چند كه خريد خدمت سربازي براي مشمولان مقيم ايران منتفي گرديده است، لكن مشمولان مقيم خارج از ايران در صورتي كه قبل از اتمام هفده سالگي( و نه حتي 17 سال و 1 روز)، در سن مشموليت، خارج از ايران بوده باشند و نيز در تاريخ 8/11/1376 در ايران نباشند، مي توانند با پرداخت مبلغ 000/000/50 معادل پنج ميليون تومان نسبت به خريد دوران خدمت سربازي اقدام نمايند. برادرم ۲۱ ساله و اهل سقز است. از ده سال پيش دچار تشنج شده، وقتي او را به اداره نظام وظيفه استان مربوطه برديم، پس از انجام آزمايشها او را معاف از سربازي قلمداد كردند. براي معاف شدن برادرم از سقز به تهران آمده و تشكيل پرونده داديم، در تهران او را معاف دائم اعلام كردند، اما پس از استعلام از شهرستان مربوطه، موضوع معافيت او رد شد. الآن بلاتكليف مانده ايم چه كنيم و چه جوابي خواهيم شنيد؟ *احتمالاً برادر شما در شوراي عالي، سرباز شناخته شده است و ليكن مي توانيد با مراجعه به وظيفه عمومي محل، چگونگي آن را سؤال كنيد. پسرم سال دوم رشته برق دانشگاه تهران است، قصد دارد براي ادامه تحصيل به خارج از كشور سفر كند، مي خواهم بدانم آيا اين امكان وجود دارد معاف موقت شود تا در خارج ادامه تحصيل دهد؟ *دانشجويان مي توانند پس از اخذ مدرك كارشناسي يا كارشناسي ارشد با هماهنگي وزارت علوم و شركت در آزمونهاي قانون اعزام دانشجو به خارج در صورتي كه واجد شرايط شناخته شدند، در خارج از كشور ادامه تحصيل دهند. منبع: iranwd.com police.ir/vazifeh%20omomi مقايسه 195 كشور جهان در وضعيت نظام وظيفه کشورهای جهان از لحاظ وضعیت نظام وظیفه به 7 گروه تقسیم می شوند که متاسفانه ایران به همراه کشورهایی چون بورکینافاسو! در آخرین و بدترین گروه قرار دارد کشورهای جهان از لحاظ وضعیت نظام وظیفه به 7 گروه تقسیم می شوند که متاسفانه ایران به همراه کشورهایی چون بورکینافاسو! در آخرین و بدترین گروه قرار دارد: 1- كشورهايي كه سربازي اجباري را حذف کرده اند.(۱۰۶کشور، ۵۳%) 2- کشورهایی که سربازی اجباری یک سال و یا کمتر دارند. (25كشور، 1۳%) 3- کشورهایی که صرفا در امور مدنی یا به صورت نظامی غیر مسلح سربازي دارند.(7 كشور، 4%) 4- کشورهای که سربازی انتخابی دارند.(11 كشور، 6%) 5- کشورهایی که مدت سربازی را به 18 ماه کاهش داده‌اند. (9 كشور، 5%) 6- اسامی کشورهایی که از ترکیب نیروهای داوطلب و اجباری استفاده می کنند. (1۱ کشور،۶% ) 7- کشورهایی که سربازی اجباری بیش از 18ماه، غیر انتخابی و همراه با به کار گیری در امور عملیاتی نظامی دارند. (۲۶كشور، ۱۳%) اسامی کشورهایی که سربازی اجباری ندارند و يا حذف كرده‌اند: 1. آرژانتین (در 1999 حذف شد) 2. آفریقای جنوبی (از 1994 حذف شد.) 3. آنتیگوآ و باربودا 4. آندورا 5. اتیوپی(سربازی اجباری صرفا در شرایط اضطراری مجاز است.) 6. اردن (از سال 1994 تاکنون در حال تعلیق است.) 7. اروگوئه (در زمان صلح اختياري است و در زمان جنگ دولت در صورت نياز مي‌تواند اجباري سازد.) 8. افغانستان (در 2005 حذف شد) 9. استرالیا (در 1972 لغو شد.) 10. اسلواکی (از 2006 حذف شد) 11. اسلوونی (از 2003 حذف شد) 12. امارات متحده عربی 13. انگلستان (از 1963 حذف شد.) 14. ایتالیا (در 2005 حذف شد) 15. ایسلند 16. باربادوس 17. باهاما 18. بحرین 19. برمه 20. برونئی دارالسلام 21. بلژیک (به حالت تعلیق در آمده است.) 22. بلغارستان (نيروي دريايي و هوايي كاملا حرفه‌اي شده اند و نيروي زميني نيز در سال 2008 حرفه‌اي شده و سربازي اجباري ملغي مي‌گردد. مدت سربازي اكنون 9 ماه است. البته برای دانش آموختگان دانشگاه 6ماه است.) 23. بلیز (در صورت به حد نصاب نرسیدن داوطلبین اجباری می شود اما تا کنون اجباری نشده است.) 24. بنگلادش(سربازی اجباری صرفا در شرایط اضطراری مجاز است ولی تاکنون اجرا نشده است.) 25. بوتان 26. بوتساوانا 27. بوسنی و هرزگوین (از اول ژانویه 2006 حذف شد.) 28. بولیوی (در صورت به حد نصاب نرسیدن داوطلبین اجباری می شود.) 29. پاکستان 30. پالائو 31. پاناما 32. پرتقال (از 2004 حذف شد) 33. پرو 34. تانزانیا 35. ترینیاد و توباگو 36. تونگو 37. تووالو 38. تیمور شرقی 39. جامائیکا (سربازی اجباری تنها با اجازه والدین ممکن است.) 40. جزایر سلیمان 41. جزایر مارشال 42. جمهوری ایرلند(دوره سربازی اجباری حذف شده ولی دوره ذخیره هنوز ملغی نشده است.) 43. جمهوری کنگو 44. جيبوتي 45. چک (لغو آن از 2004 آغاز و در 2007 کاملا لغوشد.) 46. دومينيكا (عضو كشورهاي مشترك المنافع) 47. دومينيكن (جمهوري) 48. روآندا 49. رومانی (از 2006 حذف شد.) 50. زامبيا 51. ژاپن 52. ساموآ 53. سن مورینو 54. سوآزیلند 55. سیچیل 56. سیرالئون 57. سریلانکا 58. سرینام 59. سنت کیتس و نویس 60. شیلی (هرچند قانون سربازی اجباری ملغی نشده ولی اکنون تمام نیروها به صورت داوطلبانه و نه اجباری به خدمت گرفته می شوند.) 61. عراق 62. عربستان سعودی 63. عمان 64. غنا 65. فدراتیو میکرونزی 66. فرانسه (از 1996 حذف شد.) 67. فیجی 68. قطر 69. کاستاریکا (از 1948 حذف شده است.) 70. کامرون 71. کانادا (تاکنون در زمان صلح سربازی اجباری نداشته است.) 72. کریباتی 73. کنیا 74. گامبیا 75. گرنادا 76. گینه پاپائو 77. لسوتو 78. لبنان 79. لتونی (از 2007 حذف شد.) 80. لوکزامبورگ (از 1967 حذف شده است) 81. لیبریا 82. لیختنشتاین 83. مالاوی 84. مالت 85. مالدیو 86. مالزی 87. مجارستان(در 2004 حذف شد) 88. مراکش (از 2006 حذف شد.) 89. مقدونیه (از 2006 حذف شد) 90. موریس 91. موناکو 92. مونتنگرو (از 2006 حذف شد) 93. نائورو 94. نامیبیا 95. نپال 96. نیجریه 97. نیکاراگوئه 98. نیوزیلند (از 1972 حذف شد.) 99. واتیکان 100. هائیتی 101. هلند (به طور رسمي سربازی اجباری را لغو نکرده ولی از سال 1996 به بعد از سرباز استفاده نکرده و ارتش کاملا حرفه ای دارد.) 102. هلند آنتلیس 103. هند (هیچ گاه سربازی اجباری نداشته حتی در زمان استعمار انگلیس) 104. هندوراس 105. هنگ کنگ 106. یمن (از 2001 حذف شد) كشورهاي افغانستان، عراق، عربستان، عمان، قطر، امارات متحده، پاكستان و بحرين از جمله همسايگان ايران هستند كه سربازي اجباري را لغو كرده اند. حذف سربازی به کشورهای خاصی اختصاص ندارد. شما می توانید نام کشورهای پیشرفته، در حال توسعه، عقب افتاده، اسلامی، فقیر، غنی و… را در میان این ۱۰۰کشور ببینید. اسامی کشورهایی که سربازی اجباری یک سال و یا کمتر دارند: 1-اتريش (از ابتداي 2007 از 8ماه به 6ماه كاهش يافت) 2-برزیل (بسته به محل خدمت 12-9ماه) 3-بوليوي (12ماه) 4-دانمارک (بسته به محل خدمت 12-4 ماه وصرفا در امور مدنی یا به صورت نظامی غیر مسلح) 5-اکوادور (12ماه، سربازي انتخابي است.) 6-السالوادور (12ماه، سربازي انتخابي است.) 7-استونی (بسته به محل خدمت 11-8 ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح در سال 2010 نيز سربازي اجباري لغو مي‌شود) 8-صربستان (بسته به محل خدمت 9-6 ماه، از 2010 حذف خواهد شد.) 9-كرواسي (اکنون 6ماه است و از 2010 حذف خواهد شد.) 10-آلمان (9ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح) 11-یونان (بسته به محل خدمت 12 و 15 ماه و در آينده به 6ماه كاهش مي‌يابد.) 12- ازبکستان (12ماه) 13-لیتوانی (12ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح) 14-مکزیک (12ماه، سربازي انتخابي، نيروهاي هوايي و دريايي كاملا حرفه‌اي شده‌اند.) 15-مولداوی (12ماه) 16-مغولستان (12ماه) 17-نروژ (12ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح) 18-پارائوگه (بسته به محل خدمت 24-12ماه، استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 19-روسیه (ترکیب اجباری و داوطلبانه به کار گرفته شده است. از ابتداي سال 2008، 12ماه خواهد شد و از همين سال براي متاهلان داراي فرزند، معلمان و پزشكان روستايي حذف خواهد شد.) 20-سوييس (260 روز) 21-گوآتمالا (بسته به نوع و محل خدمت 24-12 ماه) 22-لهستان (بسته به محل خدمت 12-9ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح، در سال 2010 سربازي اجباري لغو مي شود.) 23-تایوان (اکنون 16 ماه است و در سال 2008، 12ماه می شود. امكان انتخاب براي مشمولان وجود دارد.) 24-تركيه (12 ماه براي امور نظامي و 15 ماه براي امور مدني) 25-تونس (12ماه) اسامی کشورهای که سربازی انتخابی(سرباز می تواند محل و نوع خدمت را انتخاب نماید) دارند: 1-بنین(از ترکیب سربازان داوطلبانه و اجباری استفاده می شود.) 2-جمهوری آفریقای مرکزی(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 3-ایالات متحده آمریکا 4-چاد 5-چین 6-اندونزی(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 7-نیجر 8-گینه بیسائو 9-سنگال(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 10- كيپ ورد 11-توگو(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) اسامی کشورهایی که از سربازان صرفا در امور مدنی یا به صورت نظامی غیر مسلح استفاده می‌شود: 1-آنگولا (24ماه) 2-الجزایر (18ماه: 6ماه آموزش و 12 ماه فعاليت مدني، ضمنا به زودی شرط انجام خدمت سربازي از شرايط استخدام كارمندي در الجزایر حذف میشود.) 3-بلاروس (18ماه و برای فارغ التحصیلان دانشگاهی 12ماه) 4-قبرس 5-اسپانیا 6-سوئد (17-7 ماه، امكان انتخاب ميان فعاليت نظامي يا غير نظامي وجود دارد.) 7-فنلاند (خدمت در امور نظامي مسلحانه 6ماه، نظامي غير مسلحانه 11 ماه و غير نظامي 13 ماه) هفت کشور دیگر نیز از سربازان به صورت نظامی غیر مسلح استفاده می کنند که در بخش قبلی ذکر شد اسآلبانی 3-مصر 4-گینه 5-اسراییل 6-قزاقستان 7-کره شمالی 8- بورکینافاسو 9-سوریه 10-ارمنستان 11-سومالی 12-تاجیکستان 13- سودان 14-تایلند 15-ترکمنستان 16-ویتنام 17-جمهوری دموکراتیک کنگو 18- موزامبیک 19- زیمباوه 20-کوبا 21-لیبی 22-قرقیزستان 23-سنت وينسنت و گرنادين 2۴-سائوتام و پرینسیپ ۲۵- گینه استوایی ۲۶- سنت لوسيا منابع: در برخی موارد که اطلاعات متناقض بوده سعی شده به اطلاعات منابع به روزتر اتکا شود. http://www.nationmaster.com/graph/mil_con-military-conscription https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2024.html http://en.wikipedia.org/wiki/Military_service http://www.geocities.com/jusjih/dncdp.html http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_without_armed_forces http://en.wikipedia.org/wiki/Military_of_Croatia